Zmiana ustawy o zawodzie lekarza – skutki dla stażystów i lekarzy w trakcie specjalizacji

Zmiana ustawy o zawodzie lekarza – skutki dla stażystów i lekarzy w trakcie specjalizacji

48 komentarzy

21.10.2016 Sejm RP przyjął nowelizację ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty. Nowelizację z jednej strony oczekiwaną, bo przywracającą absolwentom medycyny staż podyplomowy. Z drugiej strony kontrowersyjną, bo zmieniającą wiele innych zapisów dotyczących m.in. zakresu czynności wykonywanych przez stażystów, ich odpowiedzialności i uprawnień. Poniżej zamieszczam co istotniejsze propozycje przyjęte przez komisję zdrowia i sejm (ustawa “przejdzie” jeszcze przez Senat, więc jej ostateczna treść może ulec zmianie). Uwaga: tekst zawiera opisy, które mogą być uznane za drastyczne, PEGI-18!

Po co te zmiany? Odwracają likwidację stażu podyplomowego wykonaną przez rząd PO-PSL. Większość środowiska lekarskiego jest zgodna, że staż jest cennym etapem kształcenia lekarza i powinien powrócić. Naczelna Izba Lekarska wystosowała nawet w tej sprawie specjalny komunikat. Z drugiej strony, po co w takim wypadku było kumulować w 5 lat całą medycynę, by na 6 roku robić „staż” studentom w centrach symulacji, skoro teraz się go przywraca i te roczniki będą miały 2 lata stażowania? Rok w centrum symulacji jako studenci 6 roku i rok jako lekarze stażyści. Kto wie, być może będą to najlepiej przygotowane do zawodu roczniki w historii (osobiście tak podejrzewam)…

Najważniejsze zmiany w ustawie

Aktualna treść ustawy z dn. 5.12.1996 o zawodach lekarza i lekarza dentysty jest dostępna na stronie ISAP. Projekt nowej ustawy jest dostępny na stronie Sejmu RP. Dokument liczy sobie 125 stron, z czego pierwsze 25 to projekt właściwy, reszta to uzasadnienie i wzory dokumentów. Poniżej omawiam najistotniejsze zmiany w projekcie.

Koniec z Ograniczonym Prawem Wykonywania Zawodu

  • OIL przyznaje na czas stażu podyplomowego PWZ na czas określony (a nie jak do tej pory Ograniczone PWZ). Prawo przyznane jest “w celu realizacji stażu podyplomowego/adaptacyjnego, oraz w celu przystąpienia do testu umiejętności”. O przyczynach i konsekwencjach tego zapisu napisałem poniżej.
  • Do praktykowania zawodu lekarza zalicza się również nauczanie w centrach symulacji medycznych i podmiotach leczniczych mających umowę z uczelniami (czyli już nie tylko nauczanie na uczelni).
  • Lekarz, który 5 lat nie wykonywał zawodu, aby uzyskać PWZ musi odbyć kurs teoretyczny, którego zakres i koszt ustala OIL w zależności od czasu który upłynął od uzyskania dyplomu.
  • Staż odbywa się pod okiem lekarza specjalisty lub lekarza dentysty, który wykonuje zawód minimum 5 lat. Nazywa się ich dalej opiekunem.

Uprawnienia lekarza stażysty A.D. 2017

Stażysta może:

  • Wydawać samodzielnie skierowania na badania laboratoryjne i inne diagnostyczne bez ryzyka dla pacjenta, a badania z podwyższonym ryzykiem dla pacjenta, po uzgodnieniu z lekarzem posiadającym PWZ na czas nieokreślony.
  • Wykonywać samodzielnie, zlecone przez lekarza z PWZ na czas nieokreślony, metody diagnostyczne i lecznicze bez podwyższonego ryzyka dla pacjenta, pod warunkiem potwierdzenia przez opiekuna umiejętności ich wykonania.
  • Razem z lekarzem posiadającym PWZ na czas określony może wykonywać zabiegi diagnostyczne i lecznicze o podwyższonym ryzyku dla pacjenta, jak i zabiegi operacyjne objęte programem stażu.
  • Prowadzić z opiekunem historię choroby i inną dokumentację medyczną.
  • Samodzielnie udzielać informacji o stanie pacjenta (czyli wiemy już, kto będzie zbierał zgody na operacje od pacjentów…).
  • Samodzielnie stwierdzać zgon.
  • Samodzielnie wystawiać recepty, opinie i orzeczenia lekarskie, po poprzednim uzgodnieniu ich treści z opiekunem.

Ciekawostki

  • Do LEKu/LDEKu można przystąpić na podstawie dyplomu i PWZ jako dowodu tożsamości .
  • Ustawa przyznaje PWZ na czas określony lekarzom i lekarzom dentystom którzy ukończyli studia poza UE i chcą odbyć w Polsce staż adaptacyjny i test umiejętności. Pytaniem otwartym pozostaje, kto by chciał w tym celu przyjeżdżać do Polski?

Kolejne zmiany dotyczą innych ustaw, które regulują zawód lekarza i lekarza dentysty. Ustawa o systemie informacji w ochronie zdrowia zobowiązuje lekarza w trakcie specjalizacji i jego kierownika specjalizacji do założenia konta w Systemie Monitorowania Kształcenia Pracowników Medycznych.Ustawa wchodzi w życie z dniem 1.01.2017, z wyjątkiem zapisów o zasadach przyznawania PWZ (te wejdą w życie w połowie stycznia 2017), o udostępnianiu pytań (1.05.2017) i zapisów o Państwowym Ratownictwie Medycznym (1.01.2018).

Płatne egzaminy

Powyższa ustawa również zwiększa maksymalną opłatę za drugi i każdy kolejny LEK/LDEK do wysokości nie wyższej niż 10% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłaty nagród z zysku za ubiegły rok, ogłaszanego przez prezesa GUS do 15.01 każdego roku. (we wrześniu 2016 roku wyniosło ono 4217,65 zł). Ostatecznie o wysokości opłaty rozstrzyga rozporządzenie (cena na razie się nie zmieniła i miejmy nadzieję, że tak pozostanie).

Znów tajne pytania

Mimo, że w dniu 7 czerwca 2016 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł (sygn. akt K 8/16), że “testy PES, LEK i LDEK, jako informacja wytworzona przez organ publiczny, są objęte zakresem prawa do informacji publicznej” i pytania z nich powinny być jawne i powszechnie dostępne, w świetle nowej ustawy pytania z kolejnych LEK/LDEK będą udostępniane wyłącznie w siedzibie CEM, osobie przystępującej do egzaminu i na jej wniosek. Kopiowanie i udostępnianie ich jest zakazane, a udostępnienie może być monitorowane. (taki sam zapis dotyczy PES w art 16r).

Dodatkowo zastrzeżenia do pytań złożyć można jedynie do momentu opuszczenia sali na której pisało się LEK/LDEK. Dyskwalifikacja za naruszenie regulaminu egzaminu dotyczy też następnego terminu LEK/LDEK. Pytania z LEK/LDEK będą ujawniane po 5 latach od daty egzaminu… Odrzucono poprawkę klubu Nowoczesna, domagającą się jawności egzaminów.

Co z obecnym OPWZ?

Nowelizacja określa też, że każde czynne OPWZ obecnych lekarzy stażystów zamienia się w PWZ na czas określony z dniem wejścia ustawy w życie. Od tego dnia dotyczą ich przepisy dotyczące PWZ. PWZ na czas określony wygasa po odbyciu staży, lub po przystąpieniu do testu umiejętności.

Skoro wraca staż, to dlaczego z PWZ na czas określony, zamiast jak dawniej z Ograniczonym PWZ? Jak nie wiadomo o co chodzi, to chodzi o kasę. Staż z OPWZ oznaczałby, że Polska musiała by oddać pokaźne środki, jaką otrzymała z UE w ramach dofinansowania celowego na budowę Centrów Symulacji, rozwój UM-ów i „kształcenie personelu medycznego”. A tak, to mamy i staż i dofinansowanie. Wszyscy szczęśliwi. No prawie, bo co z tego, że na zamieszaniu cierpią lekarze stażyści i studenci?

Mniej rezydentur w 2017

Jednocześnie rząd przyjął budżet na 2017 rok i o ile poprzednie zmiany są niejednoznacznie oceniane, o tyle ta decyzja jest potępiana przez praktycznie całe środowisko lekarskie. Media społecznościowe zawrzały po opublikowaniu wiadomości o przyznaniu o 3000 mniej miejsc rezydenckich niż w obecnym, 2016 roku. Jak to dokładnie wygląda na dzień przyjęcia ustawy?

  • W marcu 2016 przyznano 1901 miejsc rezydenckich. W marcu 2017 roku ma ich być tylko 600.
  • We wrześniu 2016 przyznano 4037 miejsc, we wrześniu 2017 ma ich być 3600.
  • Dla porównania: we wrześniu 2015 miejsc rezydenckich było 5746, a w całym 2015 aż 6500. W 2017 roku będzie 1738 miejsc mniej niż w 2016 i 2300 mniej niż w 2015 roku.

Cały czas podkreślamy, że podajemy liczby miejsc przyznanych do rekrutacji, nie uwzględniamy tych przyznanych „z odwołania”, wtedy ta liczba będzie większa.

Co roku medycynę w Polsce kończy około 4000 absolwentów (nie liczymy tych, którzy skończyli studia za granicą, a chcą pracować w kraju), a stażystów w 2016-2017 jest 4136!!! To oznacza, że w jesiennym naborze 2017 co najmniej 536 z nich nie dostanie się na rezydenturę! A i to przy mało prawdopodobnym założeniu, że na każdą rezydenturę zostanie złożone co najmniej tyle wniosków, ile będzie miejsc. Jak wiadomo jest to niemożliwe, okulistyka czy dermatologia nadal będzie oblegana, a chirurgia ogólna, czy onkologia kliniczna już nie.

W ten sposób zwiększamy lawinowo ilość lekarzy, którzy oczekują na podjęcie specjalizacji. Pozostaje pytanie – po co zwiększać nabory na studia, skoro nie umożliwiamy później dalszego rozwoju i zmuszamy do emigracji?!

W czerwcu b.r. prezes Hamankiewicz w wywiadzie dla radiowej Jedynki mówił wprost:

“Z Polski w zeszłym roku wyjechało 856 specjalistów. Niemcy, żeby ich wykształcić musieliby wydać prawie miliard euro, a oni dostali to od nas za darmo w prezencie”.

Kolejka do endokrynologa sięga już 2018 roku, a miejsc na cały kraj w tym naborze było… 8. Widać Polskę stać, by kształcić kadry medyczne dla krajów zachodnich. Pomimo jedynie 2,2 lekarza na 1000 pacjentów, co stawia nas w ogonie UE i całej Europy!

Dodatkowo, co zaboli obecnych już rezydentów, odrzucono poprawkę klubu Kukiz’15 dotyczącą stopniowych podwyżek do docelowych 2 średnich krajowych w 2019 roku. Co zabawne, bo zmniejsza się liczbę miejsc, a zostawia stare pensje. Przecież w marcu 2016 osobiście otrzymałem pismo z MZ stwierdzające, że nie ma możliwości podwyżek bez obcięcia miejsc. Zapytałem o to wtedy osobiście Pana Ministra Radziwiłła przy świadkach w Senacie. Co teraz? Skoro obcięliśmy miejsca, to Panie Ministrze co z pensjami?! Gdzie podwyżka?!

Podsumowując, lekarze stażyści od 1.01.2017 dostają sporo nowych obowiązków (stwierdzanie zgonu, robienie badań, pisanie skierowań, recepty, zwolnienia, orzeczenia), w zamian mając pensję PONIŻEJ MINIMALNEJ PENSJI KRAJOWEJ w 2017 (od pensji potrącamy 10 zł na izbę lekarską). Czy te zmiany w ilości miejsc to zemsta za manifestacje PR OZZL i PZM, czy po prostu brak wyobraźni w planowaniu polityki zdrowotnej, pewnie nigdy się nie dowiemy. Niezależnie od tego, dla każdego młodego lekarza, jego opiekuna i studenta medycyny raczej nie jest to #DobraZmiana.

Jest to niestety w większości zmiana pozostawiająca wiele niedomówień i zagrożeń. Obym się mylił.

Zapraszam do przeczytania jutro mojego komentarza pt. “Nowelizacja ustawy o zawodzie lekarza 2017: perspektywa stażysty”, omawiającego najistotniejsze wątpliwości i kontrowersje dotyczące proponowanych zapisów.

Przeczytaj również

Musisz się zalogować

Dodawanie komentarzy jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników.

Rejestracja

Masz już konto?

Zaloguj się
Wczytywanie komentarzy

Ta strona korzysta z ciasteczek, a także ma określoną politykę prywatności. Dowiedz się więcej. 

Rejestracja grafika

Ta akcja wymaga zalogowania

Rejestracja

Masz już konto?

Zaloguj się